Een installatie voor warmteterugwinning, ook wel een WTW systeem genoemd, is tegenwoordig in veel woningen te vinden. Het systeem zorgt ervoor dat de warmte die normaal verloren gaat via afgevoerde lucht, opnieuw wordt gebruikt om verse buitenlucht op te warmen. Dat klinkt eenvoudig, maar achter dit principe gaat een slim en goed doordacht systeem schuil. Steeds meer huiseigenaren en huurders horen over dit soort ventilatiesystemen, maar weten niet precies wat het inhoudt of wat er bij de aanleg komt kijken. Dit blog legt het stap voor stap uit.
Hoe een WTW systeem precies werkt
Een warmteterugwinningssysteem bestaat uit een centrale unit met twee luchtstromen. De ene stroom voert vervuilde binnenlucht af uit ruimtes zoals de badkamer, het toilet en de keuken. De andere stroom blaast schone buitenlucht naar binnen, richting de woonkamer en slaapkamers. Wat het systeem bijzonder maakt, is dat deze twee luchtstromen langs elkaar stromen in een warmtewisselaar. De warmte van de afgevoerde lucht gaat daarbij over op de verse inkomende lucht, zonder dat de twee stromen elkaar raken. Zo komt er schone lucht binnen die al grotendeels op kamertemperatuur is. In de praktijk kan een goed systeem tot wel 95 procent van de warmte terugwinnen. Dat scheelt flink op de stookkosten, zeker in een goed geïsoleerde woning.
Wat er bij de plaatsing van zo’n systeem komt kijken
De aanleg van een WTW systeem vraagt om een goede voorbereiding. Eerst wordt bepaald waar de centrale unit komt te hangen, meestal op zolder, in een technische ruimte of in een kast. Vervolgens worden er kanalen door de woning geleid naar de verschillende vertrekken. Dit werk vraagt om vakmanschap, want de kanalen moeten goed worden gedimensioneerd en luchtdicht worden aangebracht. Een slecht aangelegd luchtkanalennetwerk leidt tot geluid, tocht of verlies van rendement. Daarnaast moet de unit worden aangesloten op elektriciteit en moeten er roosters worden geplaatst in de muren of het plafond. Voor nieuwbouw wordt het systeem vaak al in de bouwfase meegenomen, maar ook in bestaande woningen is de aanleg goed mogelijk. Het is verstandig om hiervoor een erkend installateur in te schakelen, die de juiste berekeningen maakt en de unit correct afstelt.
Onderhoud na de ingebruikname
Na de plaatsing is regelmatig onderhoud nodig om het systeem goed te laten werken. De filters in de unit vangen stof en kleine deeltjes op voordat de lucht de woning inkomt. Die filters raken na verloop van tijd verstopt en moeten worden vervangen, gemiddeld één of twee keer per jaar. Wie dat te lang uitstelt, merkt dat de luchtstroom afneemt en de unit harder gaat werken om hetzelfde resultaat te bereiken. Naast de filters is het goed om de kanalen en de warmtewisselaar af en toe te laten controleren. Bij een professionele onderhoudsbeurt wordt ook gekeken of de balans tussen aan en afgevoerde lucht nog klopt. Een goed onderhouden systeem gaat tien tot vijftien jaar mee zonder grote problemen.
Wat een WTW systeem oplevert voor het binnenklimaat
Veel mensen denken bij ventilatie vooral aan energiebesparing, maar een goed werkend systeem heeft ook een grote invloed op de luchtkwaliteit binnenshuis. In een woning zonder goede ventilatie hoopt vocht zich op, wat kan leiden tot condensatie en schimmel. Ook stijgt het koolstofdioxidegehalte in slaapkamers gedurende de nacht, wat zorgt voor een minder goede nachtrust en vermoeidheid overdag. Een WTW systeem ververst de lucht continu en voert vochtige, vervuilde lucht af zonder dat ramen open hoeven. Dat is prettig in de zomer, maar ook in de winter, wanneer het buiten koud en lawaaierig is. Mensen met een allergie voor pollen of fijnstof profiteren extra, omdat de filters een groot deel van deze deeltjes tegenhouden. Het resultaat is een gezondere en comfortabelere leefomgeving voor iedereen in huis.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kost de aanleg van een WTW systeem gemiddeld?
De kosten voor het plaatsen van een WTW systeem in een bestaande woning liggen gemiddeld tussen de 3.000 en 6.000 euro. Dit hangt af van de grootte van de woning, het type unit en de hoeveelheid werk die nodig is voor de kanalen. In nieuwbouw liggen de kosten lager omdat het systeem in de bouwfase wordt meegenomen.
Mag je een WTW systeem zelf plaatsen?
Het is technisch gezien mogelijk om onderdelen zelf te monteren, maar de volledige aanleg van een WTW systeem laat je beter over aan een erkende vakman. Een onjuiste aansluiting of verkeerd gedimensioneerde kanalen zorgt voor een slechter rendement en kan zelfs leiden tot vochtproblemen of geluidsoverlast.
Hoe weet je of een WTW systeem geschikt is voor jouw woning?
Een WTW systeem werkt het best in een goed geïsoleerde en grotendeels luchtdichte woning. In een slecht geïsoleerd huis met veel kieren is de meerwaarde kleiner, omdat de warmte via andere wegen alsnog verloren gaat. Een installatiespecialist kan een meting doen en adviseren of het systeem voor jouw situatie zinvol is.
Wat is het verschil tussen een WTW systeem en gewone mechanische ventilatie?
Gewone mechanische ventilatie voert alleen vervuilde lucht af, zonder de warmte terug te winnen. Een WTW systeem doet dat wel: het haalt de warmte uit de afgevoerde lucht en geeft die warmte mee aan de verse lucht die naar binnen komt. Daardoor verbruikt een woning met een WTW systeem minder energie voor verwarming.